Windows 10

Windows 10 – najnowszy system operacyjny z rodziny Windows opracowany przez Microsoft. Został oficjalnie wydany 29 kwietnia 2015 roku jako następca systemu Windows 8.1. Windows 10 jest dostępny zarówno dla komputerów stacjonarnych, jak i laptopów, a także dla urządzeń Tablet PC, Xbox One i HoloLens.

Historia i rozwój

Projekt Windows 10 rozpoczął się w 2013 roku pod nazwą kodową "Threshold". Celem Microsoftu było stworzenie systemu, który połączyłby zalety Windows 7, Windows 8 i jednocześnie wprowadziłby nowe rozwiązania, takie jak Cortana i Microsoft Edge. W przeciwieństwie do poprzednich wersji, Windows 10 został udostępniony w modelu Software‑as‑a‑Service (SaaS), co oznacza regularne i bezpłatne aktualizacje funkcji.

Wersje i edycje

Windows 10 dostępny jest w kilku edycjach, przeznaczonych dla różnych grup odbiorców:

Windows 10 Home – podstawowa wersja dla użytkowników domowych.
Windows 10 Pro – wersja dla małych i średnich firm, zawierająca dodatkowe funkcje zarządzania i bezpieczeństwa.
Windows 10 Enterprise – przeznaczona dla dużych przedsiębiorstw, z rozszerzonymi możliwościami kontroli i wirtualizacji.
Windows 10 Education – dedykowana instytucjom edukacyjnym.
Windows 10 Mobile – wersja na smartfony i urządzenia hybrydowe (została wycofana w 2020 roku).

Kluczowe funkcje

System wprowadził szereg innowacji, które wyróżniają go na tle poprzedników:

Menu Start – przywrócone w nowej, hybrydowej formie, łączące tradycyjne kafelki z klasycznym panelem listy.
Centrum Akcji (Action Center) – szybki dostęp do powiadomień i ustawień.
Cortana – wirtualny asystent głosowy, integrujący się z aplikacjami i usługami Microsoftu.
Microsoft Edge – nowoczesna przeglądarka internetowa zastępująca Internet Explorer.
DirectX 12 – najnowszy interfejs programistyczny do grafiki 3D, zapewniający większą wydajność w grach.
Ustawienia systemowe – zrewidowany interfejs Ustawienia (Settings), stopniowo zastępujący klasyczny Panel sterowania.
Windows Hello – metoda logowania biometrycznego (rozpoznawanie twarzy, odcisk palca).
Kontenery i WSL – wsparcie dla Windows Subsystem for Linux i kontenerów Docker, ułatwiające pracę deweloperów.

Aktualizacje

Microsoft wprowadza regularne aktualizacje tzw. feature update, które są wydawane zazwyczaj dwa razy w roku (wiosna i jesień). Do najważniejszych aktualizacji należą:

Anniversary Update (czerwiec 2016) – wprowadził m.in. Windows Ink i rozszerzone funkcje zabezpieczeń.
Fall Creators Update (październik 2017) – dodano obsługę mixed reality i ulepszono Cortanę.
May 2020 Update – zwiększono wsparcie dla procesorów ARM i wprowadzono nowe opcje zdalnego pulpitu.
21H2 (November 2021) – skupiono się na stabilności i wsparciu dla najnowszych procesorów Intel i AMD.

Bezpieczeństwo

Windows 10 zawiera szereg mechanizmów chroniących system przed zagrożeniami:

Windows Defender Antivirus – wbudowany program antywirusowy, regularnie aktualizowany.
BitLocker – szyfrowanie dysków twardych.
Secure Boot – zabezpieczenie uruchamiania systemu w oparciu o UEFI.
Exploit Guard – zestaw narzędzi zapobiegających atakom typu exploit.

Recepcja i znaczenie

Po premierze Windows 10 zyskał szybki udział w rynku, przekraczając Windows 7 pod względem liczby aktywnych instalacji w 2020 roku. Model darmowych aktualizacji (do 24 kwietnia 2021) przyczynił się do szybkiego przyjęcia systemu wśród użytkowników prywatnych i firmowych. Krytycy chwalili przede wszystkim stabilność i spójność interfejsu, jednocześnie wskazując na pewne problemy z prywatnością danych telemetrii.

Przyszłość i następcy

W 2022 Microsoft ogłosił, że Windows 10 będzie wspierany przynajmniej do 2025 roku, jednocześnie zapowiadając kolejny system – Windows 11. System ten ma bazować na tej samej platformie, ale wprowadzić odświeżony interfejs oraz dodatkowe wymagania sprzętowe, takie jak TPM 2.0.